Xã Tiên Lục là vùng đất giàu truyền thống lịch sử – văn hóa của tỉnh Bắc Giang. Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, nơi đây không chỉ lưu giữ những dấu ấn kiến trúc cổ kính mà còn là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa phi vật thể của vùng đất Kinh Bắc xưa.
Tiên Lục vốn nổi danh là vùng đất "địa linh nhân kiệt". Lịch sử của xã gắn liền với nền văn minh nông nghiệp lúa nước, được minh chứng qua thiết chế làng - xã chặt chẽ và hệ thống đình, đền, chùa phong phú.
Người dân Tiên Lục từ bao đời nay luôn duy trì nếp sống văn minh, trọng nghĩa tình và đề cao đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Chính những giá trị tinh thần này đã trở thành sợi dây gắn kết cộng đồng, tạo nên bản sắc riêng biệt, vừa kiên cường trong dựng xây quê hương, vừa mềm mại trong lối sống và sinh hoạt văn hóa.
Điểm nhấn quan trọng nhất, niềm tự hào lớn nhất của nhân dân địa phương chính là Quần thể di tích Đình – Đền – Chùa Tiên Lục, đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt.
Quần thể này là một chỉnh thể nghệ thuật kiến trúc độc đáo, bao gồm:
Hệ thống công trình: Đình Tiên Lục, Đền Thánh Cả, Chùa Phúc Quang, Đình Thuận Hòa.
Bảo vật thiên nhiên: Cây Dã Hương nghìn năm tuổi – “di sản xanh” quý hiếm, biểu tượng linh thiêng gắn liền với những truyền thuyết huyền thoại của vùng đất này.
Giá trị cốt lõi: Quần thể không chỉ là nơi thờ tự Thành hoàng và các bậc nhân thần mà còn lưu giữ hệ thống chạm khắc gỗ, đá tinh xảo, các văn tự cổ và tượng Phật có giá trị cao về mặt mỹ thuật và sử liệu.
Bên cạnh cụm di tích đặc biệt, Tiên Lục còn sở hữu 06 di tích cấp xếp hạng Quốc gia khác, tạo nên một mạng lưới di sản dày đặc và giá trị:
Và 22 di tích xếp hạng cấp tỉnh:
Các di tích này là minh chứng cho trình độ xây dựng bậc thầy của cha ông xưa, đồng thời là nguồn tư liệu quý giá cho công tác nghiên cứu lịch sử, tôn giáo tại Bắc Giang.
Sức sống văn hóa của Tiên Lục còn nằm ở những lễ hội truyền thống được tổ chức trang trọng hàng năm. Đây là dịp để con em xa quê trở về, thắt chặt tình đoàn kết xóm giềng.
Hoạt động lễ nghi: Các nghi thức rước sắc, tế lễ , lễ hội đình – đền đầu xuân diễn ra trong không khí uy nghiêm, thành kính.
Trò chơi dân gian: Kéo co, đu cây, đấu vật, chọi gà... mang lại không khí vui tươi, rèn luyện sức khỏe và tinh thần thượng võ.
Nếp sống gia đình: Các phong tục như lễ xuống đồng, cầu mùa, giỗ tổ dòng họ vẫn được duy trì nề nếp, giáo dục thế hệ trẻ về lòng tự hào quê hương.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của di sản, cấp ủy và chính quyền xã Tiên Lục luôn xác định: Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo tồn văn hóa.
Gìn giữ di sản: Khuyến khích cộng đồng cùng tham gia bảo vệ, tôn tạo các di tích.
Giáo dục truyền thống: Đưa các giá trị lịch sử địa phương vào giảng dạy và hoạt động ngoại khóa cho học sinh.
Phát triển du lịch: Đẩy mạnh quảng bá hình ảnh cây Dã Hương nghìn năm tuổi và quần thể di tích đặc biệt để phát triển du lịch văn hóa – tâm linh bền vững.
Truyền thống văn hóa xã Tiên Lục là kết tinh của mồ hôi, trí tuệ và khát vọng của bao thế hệ cha ông. Đứng trước vận hội mới, mỗi người dân Tiên Lục hôm nay nguyện tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trị trân quý đó, để tiếng chuông chùa Phúc Quang, bóng mát cây Dã Hương và những lễ hội rộn ràng mãi là hồn cốt, là động lực cho sự phát triển của quê hương.
Nguồn: Ban Biên tập Cổng thông tin điện tử xã Tiên Lục
